FATHER

Ba giờ đã ngoài 50, nhìn ngoài là một vóc dáng cứng cáp người nhỏ không cao, với làn da đen ngăm.Với tôi Ba là một người mẫu mực và trách nhiệm thêm vào đó là một sự khó tính và cộc cằn. Và để viết nên câu chuyện về Ba này trong một đêm như bao đêm Ba tôi say trong men rượu và ngôi nói chuyện trong sự buồn tủi và trách móc. Tôi ngồi nghe và hiểu một cuộc sống đầy cơ cực và vất vả này.

“Riết rồi tao cũng bị trầm cảm thôi” có lẽ Ba đã quá mệt vì những câu chuyện gia đình con cái mà hao tâm tổn trí suốt thời gian qua, trải nghiệm cuộc đời không làm Ba vui lên mà ba thêm sầu bi và nghĩ ngợi nhiều hơn. Chuyện Ba phải bận lòng nhiều nhất có lẽ là vấn đề tiền bạc. “Ba có thể cho con 100 ngàn, 200 ngàn hoặc có thể hơn nhưng sao không biết trân trọng” lời trách móc thêm một chút ích kỉ. Vì nơi tôi sinh sống là vùng đất làm nông nghiệp, quanh năm chỉ làm việc bằng chân tay, đồng tiền ba làm ra bằng mồ hôi sức lao động. “Làm công” cả một ngày từ 7h30 đến 16h30 chỉ 200 ngàn, làm được ngày nào sẽ có có tiền ngày đó. Còn đâu là nhờ vào thu hoạch nông sản, khó nhất ở chỗ đều phụ thuộc vào giá cả thị trường. (Đại khái như kiểu khi thu một mùa nông sản cà phê, tiêu hay cao su… mà năm đó giá nông sản tăng thì thu nhập sẽ tăng lên theo, con nếu giá thu mua giảm thì số tiền cũng giảm theo. Mọi thứ đều phụ thuộc vào giá cả thị trường, người thiệt nhiều nhất vẫn là nông dân vất vả). Tôi đi làm cho người ta mỗi sáng phục vụ và bưng bê chỉ có 50 ngàn thì đã phải dậy từ sớm bận bịu cả buổi sáng, góp 10 ngày thì được 500 ngàn. “Sao đồng tiền người ta 50 ngàn bây lại lấy làm quý, hầu hạ người khác mà công việc nhà lại dửng dưng không xem trọng mà còn lười biếng” cũng vì thế ba đã so sánh giữa việc nhà và xã hội. Nên tôi cũng hay bị mắng câu “việc nhà thì nhác mà việc chú bác lại siêng”, đồng tiền làm ra đều quý sao của gia đình lại không quý, không biết giữ.

Bình thường Ba rất ít nói, mà nói ra câu nào là đáng giá câu đó. Nhưng khi có men rượu vào là những bực bội, khó chịu trước đó chưa nói thì bây giờ đều bộc hết ra. Lời trách mắng trở nên thô kệch và cọc cằn. Ba cho rằng trong việc giáo dục Ba làm không tốt nên đổ lỗi và bế tắc bản thân: “Sao con mình nói nó không nghe lời, lớn rồi sao chưa phụ giúp được gì cho gia đình”, rồi đâm ra những luồng suy nghĩ tiêu cực. Ba rất giống tôi ở điểm, việc làm không vừa ý thì sẽ rất khó chịu trong người và ráng làm cho nó trở nên hoàn hảo. Và cũng vì mong cầu một kết quả hoàn hảo mà đưa mọi việc trong bầu không khí ngột ngạt và ép buộc. Tôi không nhớ rõ rằng lúc nhỏ khi mà tôi chưa cầm được đôi đũa ăn cơm, khi còn bập bẹ chưa thành tiếng Ba đã chăm sóc và lắng lo tôi như thế nào. Nhưng một kỉ niệm nhớ nhất là khi tôi học năm mẫu giáo khi tôi bắt đầu tập đọc và viết bảng chữ cái thì chữ “Ư” này làm tôi bị ăn một trận chửi no, đọc đi đọc lại chục lần nhưng tôi vẫn không nhớ nỗi. Và cũng có lần tôi bị đánh đến chảy máu miệng vì không chịu nhận mình đã lấy cắp tiền của mẹ đi mua đồ ăn vặt. Tôi lấy cắp mãi đến 2 3 ngày Ba mới phát hiện và tra hỏi tôi không trả lời và thế là một trận no đòn và kể từ đó tôi không còn dám dở trò trộm tiền mẹ đi mua đồ ăn nữa, kỉ niệm mà tôi nhớ mãi không quên. Và những khoảnh khắc đều trở nên mờ dần không hình dung rõ. Ba nói :” Khi con nhỏ với việc lo tắm rửa, ẵm bồng, cho ăn cho uống tuy hơi vất vả nhưng tao lại thấy nó vui vẻ và thoải mái hơn hơn là khi chúng mày đã lớn còn làm tao khổ tâm”.

Ba là một người rất tỉ mỉ trong công việc, làm cái nào là chắc cái đó. Bởi vậy khi làm một cái gì không vừa ý Ba thì thế nào cũng bị ăn chửi. Cũng vì tỉ mỉ và cầu toàn nên ba tôi lại tự làm khó mình và mong cầu kết quả tốt hơn từ người xung quanh. Vì biết tính Ba nên trong tất cả mọi việc tôi đều hoàn thành một cách tốt nhất ba không phải vất vả hoàn thành lại nữa. Ba nói : “Suy nghĩ lại Ba thấy hối hận, hối hận bởi theo như suy nghĩ bây giờ thì lúc xưa khi còn trẻ có lẽ Ba đã cho mình cơ hội tốt hơn, công việc tốt hơn xây dựng cuộc sống hơn hơn là công việc vất vả này, để đến bây giờ ba phải khổ tâm, lao lực mà cũng vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn dù có cơ hội cũng không thể làm được gì được” cũng chính vì thế mà bây giờ trải qua mấy mươi năm ba luôn tạo điều kiện tốt nhất cho chúng tôi ăn học hành đến nơi đến chốn. “Ba biết là cho tôi đi học Sài Gòn đó rồi thế nào cũng sẽ phải bù đầu vì tôi nữa mà thôi, rồi tôi cũng sẽ làm khổ Ba nữa thôi, biết trước điều đó nhưng cũng không thể làm điều gì khác hơn ngoài việc tiếp tục vất vả để tôi học trên thành phố” vì cũng chỉ muốn con có cuộc sống đỡ vất vả hơn ba mẹ bây giờ. Áy náy hơn là trong suy nghĩ của Ba, càng lớn thì chúng tôi lại như gánh nặng làm cho ba phải buồn phiền. Không phải chúng tôi phá phách hay ăn chơi chỉ cũng chỉ bởi điều kiện kinh tế gia đình, làm lụng vất vả nhưng mãi chưa thoải mái trong chi tiêu những lặt vặt, hóa đơn, học phí,... mà ba mẹ lo cho chúng tôi ăn học lại càng trở nên nặng hơn.

Khi đã trải qua ngưỡng của tuổi 50, tôi nghĩ mọi khó khăn, vất vả, trãi đời này đã thấm sâu vào trong tâm trí ba, ba tôi rất kỹ tính trong mọi việc, cẩn trọng và chu đáo. Hơn nữa đó là những tư tưởng mà ba dạy chúng tôi cách làm người, đạo đức, lý tưởng, mọi lý lẽ nghe sắc bén “chua mà thấm”.

Với ba mẹ cảm giác được tự hào là một niềm tự tôn rất lớn. Làm ăn cũng muốn cho bằng người ta, xây cho mình căn nhà hay mua một chiếc xe máy đẹp cũng niềm nở với thiên hạ. Nhưng điều này lại quá xa xỉ đi khi những đứa con còn chưa thể tư lập được, đồng tiền làm ra cũng để dành hết cho con. “Bây chưa trọn vẹn tao chưa yên lòng suốt đời vất vả không mong sẽ nhận được gì từ chúng tôi, sau này Ba già đi rồi chúng tôi không được phép là gánh nặng đè trên vai nữa, mà mỗi chúng tôi phải tự lo cho chính mình, Ba rất mong chúng tôi sau này chỉ mong phát huy được năng lực, để sau này có một công việc làm tốt hơn, Ba không thể theo chân được nữa vì tới lúc tôi đã ra ngoài kia dùng bằng chính năng lực để đánh đổi giá trị, phải chịu cực chịu khó nhiều hơn” Ba tôi nói.

“Còn nhỏ thì sao không biết, nhưng đã lớn rồi làm sao cho ba me vui, bà mẹ bớt khổ, lớn còn để ba mẹ lo âu, suy nghĩ, vậy có xứng đáng là con người không?” Bình thường Ba rất ít hoặc không nói chuyện này. Vì Ba đã cất nó đi không nhắc đến nhưng khi ngấm men rượu thì những suy nghĩ này nó được bộc bạch ra. Tình thương của Ba không phải là những cử chỉ âu yếm, lời nói yêu thương, mà nó được biểu hiện bởi công việc Ba làm suốt mấy mươi năm cuộc đời. Trách nhiệm cho chúng tôi đến trường, trách nhiệm với đồng tiền kiếm ra đều giành hàng tháng cho con. Ba không lời hoa mỹ để dỗ dành mà là lời nói nặng rất khó nghe như những lời trách móc, giáo huấn. Đến bây giờ tôi vẫn ngồi lắng nghe những lời nói khó nghe đó nhưng thật sự thật sự tôi rất cảm ơn những lời nói nặng nề đó mà làm tôi phải suy nghĩ, nhờ nó mà tôi thấy trách nhiệm trong mình nó lớn hơn. Thành công là lúc tìm lại tự tôn chính mình. Khi là một người không làm nên tích sự gì, khi là một người trở nên vô dụng và ăn bám tôi lại quyết tâm hơn trong việc tìm lại sự tự trọng của mình. Không phải để thể hiện bản thân mình tài giỏi, nhiều tiền mà là để ba mẹ tôi có cuộc sống an nhàn hơn sau này. Tôi không mong làm hài lòng tất cả mọi người, chỉ cần ba mẹ tôi an lòng là đủ

Sinh con ra đã là chuyện khó nhưng dạy con nên người lại khó hơn. Mỗi cây mỗi hoa mỗi nhà mỗi cảnh, niềm tự hào lớn nhất có lẽ đó chính là nhìn những đứa con “nên người”

“Dành dụm và tiết kiệm” luôn là mối ưu tiên hàng đầu trong gia đình tôi. Vì khi Ba sinh ra và lớn lên trong thời khổ, khi mà đất nước đang còn tàn dư của chiến tranh để lại, rất khó khăn về kinh tế. Từ miếng cơm đến manh ảo nó thật sự rất xa xỉ, bữa đói bữa no, điều kiện kinh tế hạn hẹp, cũng chính vì sự khó khăn mà trong Ba tôi luôn rất tiết kiệm và chắt chiu từng chút một mặc dù bây giờ điều kiện khấm khá nhưng Ba vẫn không tiêu xài hoang phí. Đúng là hoàn cảnh tạo nên con người, Ba nói rằng “đồng tiền làm ra bằng sức lao động, bằng mồ hôi và nước mắt thật đáng quý và vất vả đến nhường nào, nên luôn cân nhắc từng mỗi khi chi tiêu”. Tôi nhớ lúc mà tiền phải chi nhiều nhất vào những dịp giáp tết, nào là đồ ăn, là nội thất trong nhà, quần áo mới cho con, quà biếu ông bà, rồi đến lì xì,... hầu như dành dụm cả một năm trời đến mỗi cái tết là đồng tiền bay màu nhiều nhất và choáng váng nhất.

Nhìn ba me tôi nghĩ đến hình ảnh tôi sau này. Rồi tôi cũng sẽ có gia đình, có con và xây dựng một cuộc sống riêng cho mình, rất rất nhiều thứ phải lo liệu tôi có đủ dũng khí để có cuộc sống tốt hơn như ba luôn mong ước không. May mắn hơn tôi được sinh ra trong hoàn cảnh tốt, trong thời đại mới nên tôi có nhiều cơ hội hơn. Tôi biết ơn những thứ mà tôi đang có hiện tại. Không may mắn hơn Ba tôi sinh ra trong thời kỳ khó khăn vất vả đã không cho ba cuộc sống an nhàn, nên đâm lo theo những cuồng quay, áp lực của cơm áo gạo tiền. Tự hỏi “Ba đã từng hạnh phúc chưa, hạnh phúc với những gì Ba đang có không?”

Vì cuồng quay gạo tiền khiến cho cuộc sống của ba chưa bao giờ cảm thấy trọn vẹn, hơn hết cả con cái chưa thể nào làm ba an lòng được. Giấc ngủ của Ba chưa thể sâu và trọn vẹn cả một đêm. Ba hay thức giấc vào lúc khuya, và thường dậy rất sớm, một phần cũng vì thói quen, một phần cũng vì tuổi già khiến Ba không thể an giấc. Những đợt thở dài nặng trĩu đến xót lòng mà không nói nên lời, tôi biết Ba đang khổ tâm lắm nhưng biết làm thế nào khi mọi chuyện không được như ý muốn. Ba tôi nhạy cảm lắm, chỉ cần một việc nhỏ hay câu nói nào cũng khiến Ba tôi phải đắn đo phải suy nghĩ đến nhiều ngày

Những lúc thấy ba ngồi ăn cơm và uống rượu cùng với men rượu luyên thuyên chưa nghỉ tôi chỉ có thể nói với ba “Ba uống ít thôi, ăn cơm rồi nghỉ sớm?”. Ba nói “Con người trước sau ai rồi cũng thay đổi, hôm nay thế này nhưng ngày mai mai sẽ thế khác. Khi con nhỏ nói lớn sẽ lo cho ba cho mẹ nhưng chưa chắc điều đó sẽ thành hiện thực sau này và rất nhiều thay đổi khác…” Tôi chạnh lòng mà không thể nói nói câu nào bởi tôi cũng không biết được sau này sẽ như thế nào, tôi sẽ ra làm sao, tôi không nói trước được gì hết. Khi chưa có gì trong tay, tôi không dám chắc một điều gì hoàn hảo, cũng không hứa hẹn điều gì quá xa xôi, chỉ hi vọng ngay chính tôi biết trân trọng cũng gì mà tôi có. Tôi không biết rằng sau này tôi sẽ chăm lo cho ba mẹ đến nhường nào chỉ hi vọng là tôi không làm điều gì phụ lòng ba me ngay ở hiện tại.

Trên con đường đời sau này ba không đi cùng con được nữa, không thể theo chân con đến hết cả cuộc đời nửa, con mong ba có thể yên tâm rằng con sẽ sống tốt và sẽ tự lo được cho mình. “Ba hãy yên lòng ba nhé!”. Tết năm nay con hạnh phúc hơn khi nghe được tiếng cười của Ba!

Cảm ơn bạn đã ghé ngang và nghe tâm sự từ Thùy. Chúc bạn có một ngày đầy vui vẻ.

Nhật Thùy